علوم پایه و مهندسی

تغییر جهت پیچش پوسته حلزون

اگر به پوسته‌ی یک حلزون دقت کنید، به احتمال زیاد متوجه می‌شوید که جهت چرخش پوسته‌ی آن به سمت راست است. اما گاهی نیز ممکن است با حلزون بیچاره‌ای برخورد کنید که برعکس این حالت باشد. شاید هم جرِمی را بشناسید؛ حلزون باغی چپ‌گردی که برای جفت‌گیری با حلزون‌های معمولی تلاش زیادی می‌کرد. این عدم […]

علوم پایه و مهندسی

تاکید دانشمندان بر لزوم تعریف مجدد گونه‌های در معرض خطر

براساس نتایج یک پژوهش جدید، تصمیم گیری‌های حفاظتی براساس تعداد افراد یک جمعیت ممکن است نتواند از روند کاهشی حیوانات بزرگی که سرعت رشد و تولیدمثل کمی دارند، جلوگیری کند. آستانه‌های بحرانی نرخ‌های حیاتی مانند نرخ مرگ‌و‌میر و باروری در بین نرها و ماده‌های سنین مختلف، می‌تواند نشان‌دهنده‌ی قریب‌الوقوع بودن فروپاشی جمعیت قبل از رسیدن […]

علوم پایه و مهندسی

چالش‌های حفر چاه‌های فوق عمیق و کاوش در اعماق زمین

دریاچه‌ها، جنگل‌ها، مه و برف در شبه‌جزیره‌ی کولا در مدار شمالگان، این بخش از روسیه را به مکانی رویایی تبدیل کرده‌ است. درمیان این منطقه‌ی زیبا ویرانه‌‌هایی از یک ایستگاه پژوهشی وجود دارد که در آن، ساختمانی مخروبه واقع‌ شده و چاه بی‌انتهایی را در خود جای داده است؛ البته این چاه با درپوشی آهنی و […]

علوم پایه و مهندسی

انسان‌های عصر پارینه سنگی غذای نشاسته‌دار مصرف می‌کردند

اکتشافات جدید در غارهای رودخانه کلسیس در کیپ شرقی آفریقای جنوبی اولین شواهد باستان‌شناسی را نشان می‌دهد که انسان‌های مدرن اولیه شروع به طبخ و خوردن میوه‌ها و سبزیجات نشاسته‌ای مانند ریزوم و تجه کردند. پژوهش جدید که توسط تیم بین‌المللی از باستان‌شناسان انجام گرفته است، شواهدی فراهم کرده که می‌توانند از این فرضیه حمایت کند […]

علوم پایه و مهندسی

انسان‌ها و نئاندرتال‌ها زودتر از آنچه می‌پنداشتیم از یکدیگر جدا شدند

هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست که انسان‌ها و نئاندرتال‌ها چه زمانی از آخرین جد مشترک خود جدا شدند؛ اما پنجره‌ی برآوردشده بسیار وسیع و بین ۳۰۰هزار تا ۸۰۰هزار سال پیش است. اکنون پژوهشی جدید شواهدی پیدا کرده است که نشان می‌دهد نقطه‌ی جدایی ممکن است خیلی پیش از این‌ها بوده باشد. در این پژوهش که توسط […]

علوم پایه و مهندسی

انقلاب علمی چین؛ بخش دوم: تحول آینده پاکستان و سریلانکا

ساعت ۱۰ شب است و یک مرکز خرید در قلب شهر کراچی پاکستان همچنان به سرویس‌‌دهی خود ادامه می‌دهد. در طبقه‌‌ی همکف این مرکز، فودکورتی وسیع به‌‌چشم می‌‌خورد که در آن، تعداد بی‌شماری از خانواده‌های پرجمعیت در حال لذت‌بردن از آخرین ساعات تعطیلات پایان هفته‌‌ی خود هستند. در همین حال، کمی آن‌‌طرف‌‌تر یک گروه پرسروصدا […]

علوم پایه و مهندسی

دانشمندان ارگانیسمی با ژنوم کاملا مصنوعی خلق کردند

دانشمندان موجود زنده‌ای ایجاد کردند که DNA آن کاملا ساخته‌ی دست بشر است. این ارگانیسم شاید فرم جدیدی از زندگی باشد و کارشناسان بر این باورند که این پیشرفت نقطه عطفی در زمینه‌ی زیست‌شناسی مصنوعی محسوب می‌شود. پژوهشگران دانشگاه کمبریج به‌تازگی گزارش کردند که آن‌ها DNA نوعی باکتری به‌نام «اشرشیا کلی» را بازنویسی کرده و […]

علوم پایه و مهندسی

انسان گونه غالب؛ تکامل شیمیایی و گسترش حیات در خشکی (بخش دوم)

این پرسش اساسی که چگونه زندگی روی زمین آغاز شد و انسان به شکل امروزی تکامل پیدا کرد، یکی از بحث‌برانگیزترین سؤال‌ها در میان همه فرهنگ‌ها، اقوام، مذاهب و جوامع گوناگون در تاریخ  شناخته‌شده‌‌ی بشر است. تا پیش از کشفیات دانشمندان در دوران اخیر، هر یک از گروه‌های جمعیتی بشری، بر‌اساس چارچوب فکری خود پاسخ […]

علوم پایه و مهندسی

زنبورهای کاغذی از توانایی استدلال برخوردار هستند

اجازه دهید این مطلب را با طرح یک سؤال آغاز کنیم. اگر A بزرگ‌تر از B و B بزرگ‌تر از C باشد، آیا A بزرگ‌تر از C خواهد بود؟ این یک مسئله‌ی ساده‌ است که حتی بچه‌ها هم می‌توانند آن را حل کنند. درحقیقت، حتی در حیوانات نیز فرمی از این نوع استدلال که استنتاج […]

علوم پایه و مهندسی

صبر در جبر؛ به‌مناسبت زادروز مریم میرزاخانی

دیروز ۲۲ اردیبهشت (۱۲ می)، مصادف‌با سالروز تولد مریم میرزاخانی و «روز زنان در ریاضیات» بود؛ ریاضی‌‌دان پرافتخار ایرانی که در دوره‌‌ی حیات کوتاه ولی پربار خود توانست دستاوردهای بزرگی برای نام ایران در نزد جوامع علمی جهان به ارمغان آورد. بی‌‌شک قرار نیست نام او به‌‌این زودی‌‌ها از خاطرات ما ایرانی‌‌ها پاک شود. مریم […]