علوم پایه و مهندسی

آیا کروموزوم Y در حال از‌بین‌رفتن است؟

جنسی که از لحظه‌ی تشکیل به ما اختصاص داده می‌شود، تا حد زیادی به پرتاب ژنتیکی یک سکه بستگی دارد: X یا Y. اگر دو کروموزوم X وجود داشته باشد، تقریبا همیشه صاحب تخمدان خواهید شد. اگر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y وجود داشته باشد، بیضه‌ها تشکیل خواهد شد. این بسته‌های مواد ژنتیکی […]

اخبار پزشکی و سلامت علوم پایه و مهندسی

ایلان ماسک رابط مغز رایانه نورالینک را در خوک زنده رونمایی کرد

ایلان ماسک بامداد امروز نخستین بار از رابط مغز رایانه‌ی نورالینک (Neuralink) پرده برداشت. او در رویدادی زنده، نمونه‌های آزمایشی نورالینک از دستگاه رابط مغز رایانه را رونمایی و خوک‌هایی را معرفی کرد که این دستگاه در مغزشان کاشته شده بود. دستگاه جدید نورالینک که به‌منظور کاشت درون مغز طراحی شده است، به سکه‌ای با […]

علوم پایه و مهندسی

راز تکامل؛ پرندگان چگونه به تنوع امروزی رسیدند؟

پرندگان بسیار متنوع هستند؛‌ به‌گونه‌ای که در دنیای امروز بیش از ۱۰ هزار گونه پرنده وجود دارد و آن‌ها متنوع‌ترین مهره‌داران خشکی هستند. چگونه آن‌ها تا این اندازه متنوع شدند؟ دانشمندان معمولا تنوع پرندگان امروزی را به‌عنوان نتیجه‌ای از انفجاری تکاملی می‌بینند که پس از انقراض جمعی دایناسورهای غیرپرنده اتفاق افتاد. ایده این بوده است […]

علوم پایه و مهندسی

صدای کلید؛ راهی جدید برای باز کردن قفل‌ها

صدای لغزاندن کلید در قفل می‌تواند اطلاعات کافی را برای تولید یک کپی از کلید فراهم کند؛ به‌همین‌دلیل، پژوهشگران در حال بررسی کلید فیزیکی آکوستیک محور هستند. در‌صورتی‌که حرکت کلید در قفل آهسته و در محیطی ایزوله با دقت کافی بررسی شود، می‌توان مکانیزم کلید را آشکار کرد. پی‌بردن به مکانیزم کلید، به کار و […]

علوم پایه و مهندسی

اجداد انسان درحدود ۲۰۰ هزار سال پیش تخت‌خواب می‌ساختند

شاید انسان‌های اولیه تشک‌های مجللی نداشته‌اند؛ اما می‌توانستند جایی دنج و آرام را برای خواب بسازند. بقایای به‌دست‌آمده از بستر انسان‌های کهن، هوشمندی آن‌ها را ثابت می‌کنند. باستان‌شناسان در غار بوردر آفریقای‌جنوبی، شواهدی از بسترهای علفی و راحت انسان‌های کهن را کشف کردند که قدمت آن‌ها به ۲۰۰ هزار سال پیش بازمی‌گردند. این در ‌حالی […]

علوم پایه و مهندسی

باتری‌های بدون کبالت برای زمین مفید هستند

باتری‌های لیتیوم‌یونی تاکنون عملکرد مناسبی داشته‌اند و از آن‌ها تقریبا در همه‌چیز ازجمله تلفن‌همراه و لپ‌تاپ تا کشتی‌ها و هلی‌کوپترهای برقی مریخ استفاده می‌شود. باتری لیتیوم‌یونی به‌اندازه‌ای برای زندگی مدرن اهمیت دارد که برای سه نفر از شیمی‌دانان مخترع آن، جایزه‌ی نوبل را به‌ارمغان آورد؛ اما امروزه، صنعت باتری‌سازی به‌شدت به کبالت وابسته شده است. […]

علوم پایه و مهندسی

کشف آثاری از جدی ناشناخته در ژنوم برخی از انسان‌های امروزی

تجزیه‌و‌تحلیل جدیدی از ژنوم مشهورترین انسان‌های باستانی، یعنی نئاندرتال‌ها و انسان‌تباران دنیسووا، جد ناشناخته‌ای را برای گونه‌ی ما نشان می‌دهد که شاخه‌ای از درخت خانوادگی دورِ ما است که هیچ برچسب و نام مشخصی برای آن نداریم. همچنین، این مطالعه بیانگر شواهد دیگری از تلاقی میان انسان‌ها و نئاندرتال‌ها است؛ اما تاریخ این رویداد را […]

علوم پایه و مهندسی

انسان چه زمانی نحوه استفاده از آتش را کشف کرد؟

دانشمندان حدس می‌زنند انسان‌ها احتمالا بدون کنترل آتش هرگز نمی‌توانستند مغزهای بزرگ را تکامل دهند و از مزیت‌های آن بهره‌مند شوند. حال این سؤال مطرح می‌شود: انسان‌ها نخستین‌بار چه زمانی کشف کردند چگونه از آتش استفاده کنند؟ ایان تاترسال، دیرینه‌انسان‌شناس و موزه‌دار بازنشسته‌ی موزه‌ی تاریخ طبیعی نیویورک گفت: این سؤال پیچیده‌ای است. شاید شواهد مربوط […]

علوم پایه و مهندسی

ساخت دستگاهی که می‌تواند رویای افراد را دستکاری کند

دانشمندان به توسعه‌ی دستگاه و پروتکلی آزمایشی برای دستکاری محتوای رویای افراد در حین خواب پرداخته‌اند. این دستگاه به شخص دستور می‌دهد سرنخ‌های مشخصی را به یاد بیاورد؛ به این ترتیب، دانشمندان می‌توانند زمینه و تجربه‌های خواب را فعال کنند. با اینکه رویاسازی نامحدود فیلم تلقین (Inception-2010)، هنوز هدفی دور از دسترس است، پژوهش‌های جدید […]

علوم پایه و مهندسی

آمونیوم نیترات چیست و چگونه موجب انفجار مرگ‌بار در لبنان شد؟

آمونیوم نیترات که ظاهرا انفجار مهیب دیروز در بیروت، پایتخت لبنان را به‌وجود آورد، تا امروز عامل بسیاری از انفجارهای تصادفی و بمب‌گذاری‌های تروریستی بوده است. اصلی‌ترین کاربرد آمونیوم نیترات استفاده به‌عنوان ماده‌ی افزودنی به کود برای کمک به خاک‌های دچار کمبود نیتروژن است. تولید جهانی این ماده به بیش از بیست‌میلیون تن در سال […]